Ortak Sınavlarla İlgili Tüm Detaylar!

Yeni Dönemde Ölçme ve Değerlendirme Esasları

09 Eylül 2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği ile başlayan bu dönüşüm süreci, okullarda yapılan değerlendirmelerin niteliğini artırmayı amaçlıyor. Özellikle dikkat çeken noktalar arasında ülke ve okul genelinde ortak yazılı sınavların yapılması ve bu sınavlarda açık uçlu soruların kullanılması yer alıyor. Ayrıca Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinde dört temel dil becerisinin (dinleme, konuşma, okuma, yazma) ölçülmesi büyük önem taşıyor.

İlkokullarda ise yazılı sınav saati uygulaması tamamen kaldırılıyor. Bunun yerine, öğrencilerin gelişimini anlık olarak izleyen süreç odaklı bir değerlendirme yaklaşımı benimsenecek. Bu tabloya göre, öğrencilerin akademik ve sosyal gelişimleri ders içeriğine uygun geliştirici etkinliklerle takip edilecek ve bu etkinlikler öğrenci gelişim dosyasında muhafaza edilecek. Öğretmenler, öğrencilerin cevaplarına yönelik geri bildirim notları hazırlayacak ve bu veriler gelişim raporlarında kullanılacak.

Ortak Sınavlar ve Uygulama Detayları

Genelgeye göre, bir sınıf düzeyinde birden fazla şube bulunuyorsa, seçmeli dersler de dahil olmak üzere tüm derslerin sınavları ortak yapılacak. Ortak yazılı sınavların yapılacağı gün ve saatlerde okullarda eğitim ve öğretime devam edilecek. Bir günde yapılacak yazılı ve uygulamalı sınav sayısı ikiyi geçmeyecek; ancak zorunlu hallerde bir sınav daha yapılabileceği belirtiliyor.

Sınav soruları, il sınıf/alan zümreleri tarafından belirlenen konu soru dağılım tablolarına göre hazırlanacak. Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim gören öğrencilerin ölçme ve değerlendirme süreçlerinde ise Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları (BEP) esas alınacak. Okul müdürlükleri, bu öğrencilerin ortak yazılı sınavlara katılım süreçlerinden sorumlu olacak.

Önemli bir diğer husus ise, ülke ve okul genelinde yapılan ortak yazılı sınavların sonucuna göre öğrenci toplu listelerinin yayımlanmayacak olması. Okullar ve sınıflar arası karşılaştırmalı veri çıkarılmayarak, rekabet yerine bireysel gelişime odaklanılacak.

Dil Becerileri ve Uygulamalı Dersler

Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinin sınavları, yazılı ve uygulamalı (dinleme ve konuşma) olmak üzere iki aşamalı gerçekleştirilecek. Yazılı sınavlarda okuma ve yazma becerileri, uygulamalı sınavlarda ise dinleme ve konuşma becerileri ölçülecek. Konuşma sınavları, belirli bir tarih aralığı olmaksızın sürece yayılarak yapılacak.

Uygulamalı derslerin (beden eğitimi ve spor, görsel sanatlar, teknoloji ve tasarım, müzik ve atölye dersleri vb.) sınavları da Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında tüm şubelerde aynı öğrenme çıktılarını veya kazanımları ölçecek şekilde düzenlenecek.

Geri Bildirim ve Analiz Süreçleri

Öğrenci cevaplarının puanlanmasının ardından cevap kağıtlarının öğrencilere gösterilmesi ve varsa eksik ya da yanlış öğrenmelerine yönelik öğretmen tarafından notlar alınması zorunlu kılınıyor. Her sınav sonrasında ders öğretmeni tarafından öğrenci cevaplarına yönelik analiz yapılacak. Bu analiz sonuçlarına göre hem bireysel olarak öğrenciye geri bildirim verilecek hem de varsa eksik ya da yanlış öğrenmeler için telafi eğitimi sağlanacak. Bu analizlerin, ders öğretmeninin öğrenci ve sınıf hakkında yeterli bilgi edinmesi ve bunu kendi çalışmaları için kullanması amacıyla raporlanması gerektiği, ancak okul idaresine ayrıca bir rapor verilmesi gibi evrak yükü oluşturulmasından kaçınılması gerektiği vurgulanıyor.

2025-2026 Eğitim Yılı Ortak Sınav Takvimi

2025-2026 eğitim öğretim yılında sınavlar aşağıdaki tarihlerde gerçekleştirilecek:

Bu yeni düzenlemelerle birlikte, Millî Eğitim Bakanlığı’nın öğretmen ihtiyacı ve ücretli öğretmen sayısı gibi konulara dolaylı yoldan etki edebilecek bir eğitim reformu başlattığı görülüyor. Süreç odaklı değerlendirme ve dil becerilerine verilen önem, öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarını ve mesleki gelişimlerini de doğrudan etkileyecek nitelikte. 2025-2026 eğitim yılı ile birlikte, Türk eğitim sisteminde daha öğrenci merkezli ve gelişim odaklı bir dönemin kapıları aralanıyor.